Postoje mnoge pretpostavke kako je grad Kolašin dobio ime. Prema nekim podacima, pošto je za Turke ova oblast bila veoma primamljiva (razlog bolje kontrolisanosti okolnih plemena), turska vojska je tu stacionirala svoju jedinicu od 50 vojnika. Na čelu je bio „kolasija” – desetar, pa otuda ime po tom turskom činu. S druge strane, postoje mišljenja da se nakon osnivanja grada Kolašina cijelo područje na obali rijeke Tare zvalo „Kolašinovići”. Ono što sa sigurnošću možemo da tvrdimo jeste da je grad turskog porijekla.
Arheološkim istraživanjima je utvrđeno da je područje opštine Kolašin bilo naseljeno još za vrijeme bronzanog doba. U okolini Kolašina je pronađena bronzana sjekira koja datira iz perioda od 1200–800. godina prije nove ere. Kasnije je ovaj prostor naselilo ilirsko pleme Autorijati. Romanizacija Ilira je započela u III vijeku prije nove ere. Tokom VII vijeka počinje proces naseljavanja Slovena na ovim prostorima.
U srednjem vijeku ovaj prostor je pripadao Duklji, a kasnije srednjovjekovnoj Srbiji. Tokom XV vijeka uslijedio je prodor Turaka u ove krajeve što je uticalo na demografske strukture ovog prostora, koji je u to vrijeme bio naseljen plemenima Morače i Rovaca. Jedino gradsko naselje na teritoriji opštine podigli su Turci sredinom XVII vijeka, na mjestu istoimenog seoskog naselja. Prema ljetopisu iz manastira Svete Trojice kod Pljevalja, utvrđenja grada su podignuta 1651. godine. Utvrđenje je imalo povoljan položaj na putu između Bijelog Polja i Podgorice, te je njegova funkcija na početku bila vojna. Tek krajem XVII i početkom XVIII vijeka, pored vojno- strateške, Kolašin poprima i neke ekonomske funkcije. Tada grad počinju da naseljavaju zanatlije i trgovci. Uglavnom je bila razvijena trgovina stokom i stočarskim proizvodima. Trgovačke veze su održavane sa Podgoricom i jednim dijelom sa Dubrovnikom. Fizionomija grada je imala islamske karakteristike, jer su stanovništvo činili islamizirani došljaci iz susjednih krajeva i Turci.
Usljed promjena kod velikih sila, Osmanskog carstva i Austrougarske, stanovništvo je stalno davalo otpor i time pozitivno uticalo na pravoslavno stanovništvo do Bijelog Polja i Pljevalja koje je bilo pod turskom vlašću.
Poraz turske vojske 1820. godine u Gornjoj Morači doveo je do učvršćivanja vlasti u Crnoj Gori u organizaciji Petra I. Godine 1858. crnogorska vojska je izvojevala veliku pobjedu nad Turcima na Grahovcu nakon čega slijede borbe za Kolašin koje su dovele do velikih razaranja.
Iako su ga Turci 1864. godine obnovili, odlukom Berlinskog kongresa iz 1878. godine priznata je nezavisnost Crne Gore čime su proširene granice i Kolašin postaje sastavni dio Crne Gore. U nekom dolazećem vremenu Kolašin će poprimiti političko–upravne funkcije što će usloviti porast broja stanovnika.
Duže vrijeme područje Kolašina je bilo srez i zahvatalo je i područje Mojkovca. Zato je ranije područje Kolašina zahvatalo širi prostor pod nazivom Gornji i Donji Kolašin.
Grad je odigrao značajnu ulogu u borbama Crne Gore u Balkanskom i Prvom svjetskom ratu, sa posebnom ulogom u Mojkovačkoj bitci 1916. godine i u kojoj je poznata uloga kolašinske brigade.
Za vrijeme II svjetskog rata ovaj kraj je dao značajan doprinos Narodno-oslobodilačkoj borbi protiv fašizma od 1941. do 1945. godine. Od novembra 1943. do avgusta 1944. godine Kolašin je imao ulogu ratne prijestonice Crne Gore. Godine 1943. u njemu biva konstituisano Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Crne Gore i Boke (ZAVNO), kao prvi i najviši zakonodavni organ Crne Gore. Februara 1944. održano je Drugo, a u julu Treće zasjedanje ZAVNO-a. Poslije još nekoliko okupacija i oslobođenja, grad je oslobođen 1944. godine.
Možemo sa sigurnošću potvrditi i grad Kolašin svrstati u red najatraktivnijih krajeva naše države.
U prilog ovoj tvrdnji ide NP „Biogradska Gora” i nezaobilazan manastir Morača koje čine neprocjenjive prirodne vrijednosti kao i kulturno – istorijsko nasljeđe. Na ovom području se nalaze i brojni kulturno – istorijski spomenici kao i spomen obilježja (turska Barutana na Vinića brdu, Spomenik studentima iz Prvog svjetskog rata, kolašinske crkve).